HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VI SINH? BÍ MẬT NẰM Ở "NGÔI NHÀ"

Nhiều người từng thắc mắc:

"Tôi dùng đúng loại men vi sinh mà người quen giới thiệu. Nhà họ xử lý mùi hôi rất tốt, còn nhà tôi thì gần như không thấy hiệu quả. Vì sao?"

Thực tế, men vi sinh không phải cứ đổ vào là phát huy tác dụng. Chúng là những sinh vật sống nên hiệu quả phụ thuộc rất lớn vào môi trường bên trong bể phốt, bể tách mỡ hay hệ thống xử lý nước thải.

Hãy tưởng tượng bạn đưa một đội quân tinh nhuệ vào chiến đấu. Nếu nơi đó thiếu lương thực, quá nóng, quá lạnh hoặc đầy chất độc thì dù đội quân mạnh đến đâu cũng khó có thể hoàn thành nhiệm vụ.

1. pH và nhiệt độ – "Khí hậu" quyết định sự sống

Đây là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng của vi sinh.

• pH lý tưởng nằm trong khoảng 6,5 – 8,5.
• Nếu pH dưới 5,5 hoặc trên 9,5, vi sinh sẽ bị sốc axit hoặc sốc kiềm, hoạt động chậm lại, thậm chí chết hàng loạt.

Bên cạnh đó, nhiệt độ thích hợp là 25 – 38°C.

• Dưới 10°C, vi sinh gần như "ngủ đông", phân hủy rất chậm.
• Trên 45°C, chúng có thể chết do sốc nhiệt.

2. Chất hữu cơ - Nguồn thức ăn của vi sinh

Vi sinh muốn hoạt động phải có thức ăn.

Nếu nước thải quá loãng hoặc quá sạch, chúng không có đủ dinh dưỡng để phát triển nên số lượng sẽ giảm dần.

Ngược lại, nếu nước thải chứa quá nhiều clo, chất tẩy rửa mạnh, kháng sinh hoặc kim loại nặng thì đây lại là những "chất độc" khiến vi sinh bị ức chế hoặc tiêu diệt.

3. Oxy hòa tan - Điều kiện hô hấp

Không phải loại vi sinh nào cũng cần oxy.

• Vi sinh hiếu khí cần lượng oxy hòa tan (DO) trên 2 mg/L để hoạt động hiệu quả. Nếu thiếu oxy, chúng sẽ nhanh chóng suy giảm.
• Vi sinh kỵ khí lại cần môi trường không có oxy. Nếu oxy xâm nhập, khả năng phân hủy cũng bị ảnh hưởng.

Vì vậy, việc lựa chọn đúng loại vi sinh và đúng môi trường là rất quan trọng.

4. Sự cạnh tranh của vi sinh có hại

Trong hệ thống xử lý luôn tồn tại nhiều nhóm vi sinh khác nhau.

Nếu vi khuẩn gây mùi hoặc các chủng vi sinh có hại đã phát triển mạnh, chúng sẽ chiếm thức ăn và không gian sống. Khi đó, lượng men vi sinh mới bổ sung rất khó thích nghi và nhân lên, dẫn đến hiệu quả không như mong đợi.

5. Cách bổ sung men vi sinh

Ngay cả khi môi trường phù hợp, việc sử dụng sai cách cũng làm giảm hiệu quả.

Một số lỗi phổ biến gồm:

• Bổ sung quá ít nên không đủ mật độ vi sinh.
• Đổ quá nhiều trong một lần gây lãng phí.
• Chỉ sử dụng một lần rồi ngừng hẳn.

Men vi sinh cần thời gian để thích nghi và phát triển. Thông thường có thể bắt đầu phát huy tác dụng sau 24 – 72 giờ, nhưng để hệ vi sinh ổn định và duy trì hiệu quả, nên bổ sung định kỳ theo hướng dẫn.

Vì sao cùng một loại men vi sinh nhưng kết quả lại khác nhau?

Một hệ thống có pH ổn định khoảng 7,2, nhiệt độ khoảng 28°C, không có hóa chất độc hại, đủ oxy (đối với vi sinh hiếu khí) và được bổ sung đúng liều định kỳ sẽ tạo điều kiện để vi sinh phát triển mạnh.

Trong khi đó, một hệ thống có môi trường quá axit hoặc quá kiềm, nhiệt độ quá nóng hoặc quá lạnh, chứa nhiều chất tẩy rửa, thiếu oxy hoặc chỉ bổ sung men một lần sẽ khiến vi sinh khó tồn tại, dẫn đến hiệu quả xử lý rất thấp.

Kết luận

Men vi sinh không phải là "thần dược" có thể hoạt động trong mọi điều kiện. Muốn chúng phát huy tối đa khả năng phân hủy chất hữu cơ và khử mùi, trước tiên cần tạo một môi trường sống phù hợp.

Trước khi bổ sung men vi sinh, hãy kiểm tra các yếu tố sau:

• pH nằm trong khoảng 6,5 – 8,5.
• Nhiệt độ không quá nóng hoặc quá lạnh.
• Đủ oxy nếu sử dụng vi sinh hiếu khí; không cấp oxy nếu sử dụng vi sinh kỵ khí.
• Hạn chế clo và các hóa chất tẩy rửa mạnh trong hệ thống.
• Bổ sung đúng liều lượng và duy trì định kỳ.

Nói đơn giản, muốn men vi sinh làm việc hiệu quả thì trước hết hãy tạo cho chúng một "ngôi nhà" đủ điều kiện để sinh sống và phát triển.

‍